Sorry, u moet JavaScript inschakelen om de website te mogen bezoeken.
-A A +A

De woorden van Lemuel

Jaargang: 
12
Datum: 
16 mei. 2018
Nummer: 
10
Schrijver: 
Annie Snippe-van der Linden
ID:
2072

Spreuken maken de man (31)

Deel 31 van de serie. Hoofdstuk 31 van Spreuken. Grappig detail, want we hebben lang niet alle hoofdstukken één voor één behandeld. Toch eindigen we gelijk. Of nou ja, eindigen. Ik zal je alvast verklappen dat er hierna nog een artikel komt. Hoofdstuk 31 knippen we voor het (lees)gemak in tweeën. Korte artikelen, dan kun je dat excuus om niet te lezen alvast afstrepen . Vandaag dus het eerste deel van het laatste hoofdstuk van Spreuken. Klinkt ingewikkelder dan het is. Lees je mee?

Spreuken 31:1-9

Het is maar een klein stukje dat we vandaag behandelen. Daarom zal ik het voor het gemak hier citeren. Weet je direct waar het over gaat.

De woorden voor koning Lemuel, de last waarmee zijn moeder hem onderwezen heeft. Wat, mijn zoon, en wat, zoon van mijn schoot, ja, wat zal ik je aanraden, zoon van mijn geloften? Geef je kracht niet aan de vrouwen en je wegen niet om koningen te verdelgen. Het past koningen niet, Lemoël, het past koningen niet wijn te drinken, of dat vorsten vragen: Waar is er sterke drank? Anders zal hij drinken en vergeten wat verordend is, de rechtszaak van alle ellendigen verdraaien. Geef sterkedrank aan wie dreigt om te komen, en wijn aan hen die bitter bedroefd van ziel zijn. Laat hem drinken en zijn armoede vergeten, en niet langer aan zijn moeite denken. Open je mond voor een stomme, voor de rechtszaak van allen die verkwijnen. Open je mond, oordeel met rechtvaardigheid, en verschaf recht aan de ellendige en de arme.

Koning Lemuel

Laten we bij het begin beginnen. Koning Lemuel. Wie was hij en waar kwam hij vandaan? Er is niemand die het weet. Weet je nog dat we al eerder spraken over het woord 'last'? Het woord kan ook vertaald worden als Massa (een plaatsnaam, meer hierover kun je lezen in deel 29 van de serie). In dat geval zou koning Lemuel dus uit dezelfde plaats komen als Agur, van wie de woorden staan opgetekend in Spreuken 30. Toch zijn de meeste uitleggers het er wel over eens dat koning Lemuel geen Israëliet was. Zij baseren dat, onder andere, op het feit dat de naam van de Heere niet eenmaal voorkomt in het gedeelte.

Is het nu eigenlijk Lemuel (vs. 1) of Lemoël (vs. 4)? Het kan allebei. De o en de u kunnen wisselen. De betekenis van de naam blijft gelijk. Lemuel, zijn naam betekent: aan God toebehorend. We lezen dat hij de zoon van mijn geloften is. Blijkbaar had zijn moeder, net als Hanna (1 Sam. 1), een belofte gedaan aan God die zij zou betalen als zij een zoon zou krijgen.

Wijze raad

Nu is het je misschien wel opgevallen dat de woorden in het gedeelte niet geschreven zijn door koning Lemuel. Ze zijn geschreven voor koning Lemuel. En wel door zijn moeder.

De moeder van een koning had in die dagen een bijzondere positie. Zij was raadsvrouw van de koning en onderwees de kinderen van de koninklijke familie. We lezen dat zij zich afvraagt welke raad zij nu het beste aan haar zoon, de koning, kan geven. En dan volgt haar onderwijzing die laat zien hoe de ideale, menselijke koning eruit zou moeten zien.

Ideale koning

Wees verstandig, doe recht en heb medelijden. Een korte samenvatting van de boodschap. Wees verstandig, die oproep houdt twee dingen in. 1: hou er geen harem aan vrouwen op na. Het is verspilling van je kracht. 2: laat je verstand niet benevelen door een overvloed aan sterkedrank. Alleen een nuchtere koning kan wijs en verstandig zijn.

Waarom moet die koning dan verstandig zijn? Dat is het tweede deel van de raad. Om recht te kunnen doen. Rechtspreken was een belangrijke taak van een koning in die tijd. Het oordeel van een koning mag nooit beïnvloed worden door de hoeveelheid sterkedrank die hij heeft achterovergeslagen.

Dan houden we het medelijden over. Dat gaat met name over vers 6 en 7. Maar is wat daar staat wel medelijden? Zo van: wat moet je toch met armen en hen die verdriet hebben? Ach, geef ze maar wat sterkedrank dan kunnen ze hun ellende en verdriet wegdrinken. Maar, je raadt het al, zo zijn deze verzen niet bedoeld. Weet je nog dat ze Heere Jezus aan het kruis ook te drinken wilden geven? Dat deden ze om de pijn te verzachten. Een soort verdoving dus. Dat gebeurde vaker in die tijd bij zieken en bij hen die gestraft werden. En verder weten we uit de Bijbel dat wijn het hart van de mensen vrolijker maakt (Ps. 104:15). Je zou in de verzen 6 en 7 dus ook kunnen lezen dat de koning maar eens een uitgebreide maaltijd moet organiseren, zodat de mensen hun ellende, verdriet en armoede een tijdje kunnen vergeten.

Toen en nu

De ideale koning óf de ideale regeerder. Kun je er één opnoemen? Ik niet. De beschrijving in Spreuken 31 gaat in tegen wat we in de praktijk tegenkomen. Toen en nu.

Neem koning David, man naar Gods hart, maar wel gevallen voor een getrouwde vrouw. Kijk naar koning Salomo, door de Heere gezegend met veel wijsheid en verstand. Hij had wel 700 vrouwen en 300 bijvrouwen! Kijk naar de machthebbers in onze tijd. Hoe vaak laten zij zich leiden door verkeerde motieven? Geld is vaak belangrijker dan recht. En sterkedrank, hoeveel ellende veroorzaakt dat wel niet? Vaak dan weer in combinatie met vrouwen. Teveel gedronken en met de verkeerde in bed beland, om het maar even oneerbiedig te zeggen. God zij dank zijn er ook nog velen die wel goed en trouw regeren. Daarin mogen de zorg van onze Hemelse Vader voor ons, Zijn kinderen, zien. Maar de ideale koning of machthebber? Die was en is op deze aarde niet te vinden.

Ook voor jou!

Wat is nu de les voor jou en mij vandaag? Want wij zijn geen koning en op deze leeftijd heb je waarschijnlijk ook geen hoge machtspositie. Wel, wat niet is kan komen. Je bent dus alvast gewaarschuwd. Dus als je straks een leuke positie hebt, met 'macht' over hen die onder je staan, denk dan nog eens aan de woorden van deze moeder. Oude wijsheid, ook vandaag nog actueel. En natuurlijk geldt ook voor ons allemaal, welke positie of leeftijd je ook hebt: leef verstandig. Dan pak ik er één punt uit dat past bij het thema van vandaag: drink niet teveel (sterke)drank! Comazuipen, dronken en aanschoten zijn, lijkt wel een trend vandaag de dag. Maar jij bent anders. Je draagt een teken op je voorhoofd. Een teken dat zegt: je bent kind van de Hemelse Vader. Een Vader die zegt: word niet dronken van wijn, waarin losbandigheid is, maar word vervuld met de Geest (Ef. 5:18). En verder zullen ook wij medelijden hebben en recht doen. Omzien naar hen die verdriet hebben, arm zijn of op een andere manier moeiten hebben. En opkomen voor hen die onrecht wordt aangedaan.

 

Wat God in deze tijd zoekt, dat is een jeugd vol vuur,

Die aan de Heiland trouw is, die Hem dient ieder uur.

Die niet slechts met de lippen Hem Heer en Meester noemt,

God zoekt in deze dagen een jeugd die in Hem roemt. (Joh. de Heer, lied 14)