Sorry, u moet JavaScript inschakelen om de website te mogen bezoeken.
-A A +A

Gerechtigheid

Jaargang: 
11
Datum: 
20 sep. 2017
Nummer: 
18
Schrijver: 
Annet de Ruig
ID:
1778

Je slaat de krant open, je kijkt het journaal, en het gevoel kan je bekruipen 'wat is er toch veel onrecht in de wereld'. Mensen maken er maar een potje van. Er is sprake van onrecht tegen werknemers, of tegen vrouwen of tegen kinderen. Iedereen in zijn leven maakt het wel eens mee, dat je onrecht wordt aangedaan. We leven in een wereld vol ongerechtigheid. In de Bijbel wordt ook veel gesproken over onrecht en gerechtigheid. De Heere roept Zijn volk er steeds toe op om recht te doen aan de naaste. Alleen de 10 geboden al, zijn genoeg om te merken dat God een rechtvaardig God is, en dat ook van zijn kinderen vraagt. Ook in het Nieuwe Testament gaat het over gerechtigheid, zo worden we bijvoorbeeld gerechtvaardigd door het geloof (Rom. 1:17). Genoeg reden om eens stil te staan bij het woord 'gerechtigheid'.

Rechtvaardige dingen

Tja, het staat er toch echt: rechtvaardige 'dingen'. Wat zouden we daarmee bedoelen? Maar deze 'dingen' komen we in de Bijbel tegen. Neem bijvoorbeeld de meet- en weegapparaten in die tijd. In Leviticus 19:36 gebiedt de HEERE dat in Israël alleen zuivere weegschalen, zuivere gewichten en zuivere inhoudsmaten gebruikt mogen worden: 'U moet een zuivere weegschaal hebben, zuivere gewichten, een zuivere efa en een zuivere hin. Ik ben de HEERE, uw God, Die u uit het land Egypte geleid heeft'.

 

Het woord dat in dit stuk door 'zuiver' is vertaald, betekent ergens anders 'rechtvaardig'.

We krijgen zo een helder beeld van wat de woorden 'rechtvaardig' en 'gerechtigheid' betekenen. Als je een efa meel koopt, moet je erop kunnen rekenen dat het ook echt een efa meel is. De efa doet dan wat ervan verwacht mag worden. De werkelijkheid beantwoordt aan de norm. Dat is de betekenis van rechtvaardig. Doen wat er verwacht mag worden.

Rechtvaardige mensen

Het bovenstaande is ook van toepassing als het gaat om rechtvaardige mensen. Er zijn mensen in de Bijbel die rechtvaardig genoemd worden. Zoals Noach (Gen. 6:9), Jozef (Mat. 1:19), Zacharias, Elisabet, en Simeon (Luc. 1:6, 2:25).

Deze mensen waren niet zonder zonde, maar ze leefden wel als rechtschapen kinderen van de HEERE, oprecht en trouw. Ja, ze leefden zoals het van de kinderen van de HEERE verwacht mag worden.

De rechtvaardige God

De Bijbel spreekt vaak over Gods gerechtigheid of rechtvaardigheid. Ook hierbij is de betekenis: 'doen wat verwacht mag worden'. Hij doet wat er van Hem verwacht wordt, Hij komt Zijn belofte na. Of Hij laat Zijn dreiging in vervulling gaan. Het kan dus zowel de ene kant als de andere kant opgaan. Maar als je beter kijkt, is vaak in het oordeel ook verlossing te vinden.

Neem bijvoorbeeld de profetie van Jesaja over Assur. Gods volk was bang voor deze machtige vijand. De HEERE gebruikte de Assyriërs om Zijn eigen volk te straffen, maar zij (de Assyriërs) dachten dat het hun eigen macht was die hen zo sterk maakte. Deze hoogmoed van Assyrië wordt beantwoord met een oordeel over hen. Hij zal hen afbreken, en dat is een kwestie van gerechtigheid.

Zijn volk profiteert ervan als Assur de wacht wordt aangezegd. Het volk krijgt verlossing, ze hoeven niet bang te zijn voor deze sterke vijand. Wanneer bij Gods gerechtigheid sprake is van straf en oordeel, klinkt daar ook de redding in mee voor Zijn kinderen.

Gerechtigheid door het geloof

In onze plaats ten opzichte van God wordt ook het woord 'gerechtigheid' gebruikt. Het is een belangrijk punt: Hoe ben je als mens rechtvaardig voor God? Kan je recht tegenover de Heere staan? En hoe dan? Want wij zijn toch zondige mensen? En voldoen nooit aan de wet. Wanneer we kijken naar de rechtvaardige mensen die we zojuist noemden, dan is hun geloofsgehoorzaamheid niet genoeg om rechtvaardig te zijn voor de Heere. We zeiden zonet ook al, deze mensen zijn ook zondig. Terwijl de gerechtigheid die voor God bestaan kan, in alle opzichten overeen moet komen met Zijn wet.

Deze gerechtigheid verdienen we dus niet zelf, maar mogen we uit genade ontvangen van de Heere Jezus. In deze gerechtigheid mag je delen door het geloof. (Heidelbergse Catechismus Zondag 23 en 24).

 

Luther heeft hier erg mee geworsteld. Hij dacht dat Gods gerechtigheid alleen straf en oordeel was. Ineens ontdekte hij dat de Heere het anders bedoelt. Het is hier de gerechtigheid van God, die de mens vrijspreekt van schuld en hem vergeving schenkt. De Heere is dan nog steeds rechtvaardig, Hij doet wat we, op grond van Zijn gegeven beloften, van Hem mogen verwachten als God die genade belooft. Dat is een voorbeeld van Gods reddende gerechtigheid bij uitstek!

Gerechtigheid vandaag de dag

Als laatste willen we ingaan op hoe we rechtvaardigheid vandaag de dag moeten toepassen in de samenleving. Het grootste verschil met veel mensen is, dat ze rechtvaardigheid vooral willen uitleggen naar andere mensen toe. Er moet dus rechtvaardigheid zijn tussen mannen en vrouwen, tussen werkgevers en werknemers, tussen ouders en kinderen. Maar dan wordt vaak vergeten dat het eerst belangrijk is om te beseffen dat gerechtigheid in de Bijbel eerst en voornamelijk gaat over de gerechtigheid van God en hoe Hij wil dat Zijn kinderen rechtvaardig voor Hem leven.

Dat betekent dat het niet verkeerd is om je in te zetten voor een rechtvaardige samenleving, maar dat je dat wel op grond doet van de Bijbel. En door de Bijbel als richtlijn voor je hele leven te nemen.

Dat betekent niet dat 'gerechtigheid' alleen maar een begrip is dat gebruikt wordt in de kerk, en waar je je voor de rest niet druk om hoeft te maken. De Heere vraagt ook van ons nu om rechtvaardig te zijn voor verdrukten, voor de zwakkeren in de samenleving etc. Praktisch in je leven kun je dus best hulp of geld geven aan vluchtelingenwerk, aan het Rode Kruis, of lid worden van het WNF. Ook kun je zorgen dat je eerlijk staat tegenover je werkgever, ten opzichte van de schoolleiding of tegenover anderen in de kerk.

Neem niet het onrecht wat in de wereld gebeurt op jouw schouders. Dat zou te veel voor je zijn, en aan de andere kant ook te hoogmoedig. Beantwoord aan de roeping die God je geeft: leef als kind van de Heere, en doe hierin wat je kunt. Maar vergeet niet dat het bovenal gaat om Gods genadige gerechtigheid: je mag door het geloof voor God rechtvaardig zijn.

 

 

Voor dit artikel is gebruiktgemaakt van het boekje 'Woorden van Waarde' geschreven door ds. A.O. Reitsema e.a.