Sorry, u moet JavaScript inschakelen om de website te mogen bezoeken.
-A A +A

Het antwoord, echte troost

Jaargang: 
5
Datum: 
11 mei. 2011
Nummer: 
18
Schrijver: 
T.L. Bruinius
ID:
819
Rubriek: 

Rampen. Zinloos geweld. Burgeroorlog. Ziekte. Dood. Verdriet. Zorgen. Wanhoop. Radeloosheid. Wat moeten we er mee?

Ellende

De laatste tijd worden we heel veel geconfronteerd met ernstig nieuws. Zeker als we de nieuwsberichten een beetje volgen. Burgeroorlog in Libië. Een zinloze schietpartij, dichtbij, in Alphen aan de Rijn. Nieuws over jarenlange gevolgen van de kernramp in Tsjernobyl. Soldaten in Syrië die demonstranten doodschieten. Een ongeluk op de snelweg, waar we zelf dagelijks rijden. Een politieman doodgeschoten tijdens een arrestatie in een klein Gronings dorp. Tientallen doden in de Verenigde Staten door een ongekende serie tornado’s. Verre verhalen over geweld in Sudan, Jemen, Uganda, Pakistan ...... Het houdt niet op.
We hebben op 4 mei stilgestaan bij de dodenherdenking. De miljoenen vermoorde Joden. Andere slachtoffers uit de concentratiekampen. Uit de Tweede Wereldoorlog. Maar ook slachtoffers van veel jongere moordpartijen en conflicten, zoals in Afghanistan.
Ellende. Leed. Pijn. Verdriet. Radeloosheid.
Het komt van alle kanten op ons af. De wereld is er vol van.
En dan is er nog die moeite heel dichtbij. In ons eigen leven. Ziekte. Handicaps. Werkloosheid. Zorgen over het gezin. Opzien tegen de dag van morgen.

Troost

Als mensen getroffen worden door de ellende in deze wereld, dan zoeken ze troost. En dan bieden ze elkaar troost. En juist dat troosten van elkaar, dat trof ons in de afgelopen periode. Of eigenlijk het gebrek aan èchte troost.
Als mensen getroffen worden door verdriet, door wanhoop, door radeloosheid, dan zoeken ze troost bij elkaar. Deel je gevoelens. Deel je verdriet. Deel je gevoelens van pijn. Je gevoelens van uitzichtloosheid. Dat is de boodschap. Zo hoorden we het in “herdenkingsdiensten” in Alphen vorige maand, en in Apeldoorn twee jaar geleden.
Als je de moeiten deelt, als je samen stil staat bij de slag die je getroffen heeft, dan wordt je sterker. Samen kom je er beter door. Samen kun je het beter verwerken. Lotgenoten begrijpen je. Ze maken hetzelfde mee. Samen ben je sterk. Ook in de verwerking van leed en rouw.
In het samen stilstaan bij pijn en leed ligt troost.

Vraag

En inderdaad. Dat is ook goed. Dat is ook belangrijk. We willen daar geen kwaad van zeggen. Maar wat in deze tijd vaak opvalt, is dat het daar heel vaak bij blijft. Dat het de enige troost is. Soms, in geval van overlijden, komt daar nog bij de troost van de herinnering. Iemand blijft leven, zo wordt dan gezegd, in het hart van de mensen die hem of haar lief hadden.
En dat is het dan.
Samen verwerken. Als mensen. Naar elkaar toe. Troost en kracht zoeken bij elkaar. Iets anders is er niet.
En dan komen de vragen. Waarom? Waarom niet een ander? Waarom worden wij getroffen? Waarom word ik getroffen?
En alweer: velen hebben geen antwoord. Dat wordt ook gezegd: op die vraag is geen antwoord.
Ja, zelfs christelijke voorgangers spraken en schreven zo. Een antwoord is er niet. Een echt antwoord op alle lijden en verdriet en hopeloosheid is er niet.
En de Bijbel dan? De blijde boodschap? Ja, gelukkig hebben we het Evangelie. En dat Evangelie inspireert ons om elkaar te zoeken in nood en verdriet. Een antwoord geeft de Bijbel niet, zo wordt de mensen voorgehouden. Het waarom blijft verborgen. Maar de Bijbel inspireert ons wel om samen vol te houden en verder te leven.
Daarom is het goed om na een ingrijpende gebeurtenis in de kerk bij elkaar te komen.
Zo horen en lezen we vandaag. Gelukkig, we moeten het ook zeggen, spreken niet alle voorgangers zo. Maar zo ongeveer is wel de brede verkondiging in Nederland.
Wat moeten we er mee? Is dat alle troost? Is er echt verder geen antwoord op onze vragen?

Arm

In de boven omschreven gedachten, zoals je die regelmatig kunt opmerken, treft ons de armoede. Is dat echt alles? Terugvallen op elkaar? Terugvallen op mensen? Ook voor mensen die weet hebben van de Bijbel? Mensen die zich christen noemen? Aanvaarden dat er geen antwoord is op al onze vragen bij moeite en leed? Is dat echt de boodschap van het Evangelie?
Ja, dat past wel bij de moderne theologie. Die leert ons een heel andere God dan de God Die zich heeft geopenbaard in Zijn Woord. Die leert dat we God moeten ontmoeten, inderdaad, in de ander. In de ontmoeting, in het contact met onze medemens ontmoeten we God. Dat sluit prachtig aan bij het ongeloof dat ook niet van een almachtige God en Vader weten wil.
Ook die moderne theologie, al wordt die nog zo mooi verpakt in aansprekende preken en toespraken, met heel christelijk klinkend taalgebruik, werpt de mens zo op zichzelf terug.
Mensen, jullie moeten er zelf doorheen. Je enige troost, je enige bron van kracht is gelegen in het samen delen, samen beleven. En antwoorden zijn er helaas niet.
Zo’n boodschap is arm. Ontstellend arm. Schrikwekkend arm. Want als alle troost en hoop alleen maar gevonden kan worden in eigen dierbare herinnering en in het contact met medemensen, dan is er geen echte hoop. Dan is er geen echte troost. Dan is er alleen maar zelfbedrog.
Als het enige antwoord is: er is geen antwoord, dan is er geen echte aanvaarding. Dan is er geen echt uitzicht. Alleen maar, nogmaals, zelfbedrog.

Antwoord

Gelukkig weten wij beter. Want het is niet waar. Er is echte troost! Er is echte hoop! Er is een antwoord op de vraag waarom lijden en dood ons treffen. Er is een antwoord op de vraag waarom de een wel en de ander niet getroffen wordt door Gods oordelen.
Maar dat troostende antwoord kunnen we alleen maar horen en belijden, als we geloven. Als we vast geloven dat de Bijbel Gods eigen Woord is. En niet alleen maar een geschrift van mensen dat we nuttig kunnen gebruiken als inspiratiebron. Dat antwoord kunnen we op verschillende plaatsen in de Bijbel vinden. De Here heeft ons het antwoord en de troost zelf gegeven.
Nee, misschien niet op het eerste gezicht het antwoord dat we graag willen. Dat we soms eisen. Maar wel een antwoord dat voldoende is. Een antwoord dat echt uitzicht geeft en sterke troost.
Dat afdoende antwoord, dat antwoord voor het geloof, dat wordt heel mooi samengevat in 2 Korintiërs 12:9a:

    ” En Hij heeft tot mij gezegd: Mijn genade is u genoeg, want de kracht openbaart zich eerst ten volle in zwakheid.”

Mijn genade is u genoeg! Dat is het antwoord. Dat is de troost. Dat is de kracht die het Evangelie geeft.

Ernstig lijden

In dat bijbelvers is de apostel Paulus aan het woord. Paulus gaat gebukt onder een ernstig, een zwaar lijden. “Een doorn in het vlees”. Waarschijnlijk een gebrek, een handicap, een lichamelijke zwakheid of een chronische kwaal waar hij ernstig onder leed. Ernstig, ja. Niet zomaar een kwaaltje. “Een engel des satans, om mij met vuisten te slaan”. Zijn aandoening is voor Paulus een kwelling. Een pijniging. Ongetwijfeld heeft de apostel daar veel verdriet over gehad. Misschien heeft ook hij de Here gevraagd: waarom toch? En driemaal heeft hij de Here indringend gebeden om dat zware lijden weg te nemen.
En Paulus kreeg een reactie van de Here. Een antwoord. Een paar woorden maar. “Mijn genade is u genoeg”. Paulus wilde graag een ander antwoord. Hij wilde zo heel erg graag van de pijn en de strijd verlost worden. Nu. Hier. In deze bedeling.
Maar de Here heeft anders besloten. Nee, Paulus, de Here heeft een andere weg met u voor. Welke weg dan? Waarom dan? Hoe kan ik die weg gaan? Eén klein, kort antwoord: mijn genade is u genoeg!
Ernstig lijden? Pijn? Verdriet? Strijd? Onbegrip? Mijn genade is u genoeg!

Rijk

Dat woord van de Here aan Paulus is ook voor ons. En het is genoeg. Dat korte antwoord, vijf woorden maar, omvat zoveel!
Gods genade, dat is bijvoorbeeld Zijn geweldige barmhartigheid zoals we daarover lezen in Jesaja 40 : 11:

    ” Hij zal als een herder zijn kudde weiden, in zijn arm de lammeren vergaderen en ze in zijn schoot dragen; de zogenden zal Hij zachtkens leiden.”

Dat is Psalm 18:33 en 34:

    ” Die God, die mij met kracht omgordt en mijn weg effen maakt; die mijn voeten maakt als die der hinden en mij op mijn hoogten doet staan; .... .”

Dat is de genade van Johannes 3:16:

    ” Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe. ”

Gods genade, dat is alles! Dat is leven. Dat is troost. Dat is kracht. Dat is genoeg.
Gods genade is rijk. Gods genade is alles wat de mens echt nodig heeft.
Nee, dat antwoord neemt niet alle moeite weg. De Here doet niet onmiddellijk alle verdriet en strijd en pijn aan de kant. Maar Hij geeft wel de belofte van een volmaakte toekomst. Hij geeft wel de belofte van kracht om vol te houden en Gods hoogten te betreden.
Alle vragen worden niet beantwoord in die zin dat we nu Gods wegen kunnen doorzien en zijn Raadsplan kunnen doorgronden. Dat is voor ons te groot en te hoog. Maar wie gelooft krijgt deel aan Gods oneindige genade. En dat is rijk. Onmetelijk rijk. Genoeg. Méér dan genoeg!

Geloof

Er is dus wel degelijk een antwoord op alle ellende in de wereld. Een antwoord op alle `waarom-vragen`. Het is in zekere zin geen gemakkelijk antwoord. Niet gemakkelijk om te horen. En niet gemakkelijk om te aanvaarden. Want het is in strijd met onze menselijke, zondige natuur. Wij willen begrijpen. Wij willen controleren. Wij willen ons leven in eigen hand krijgen. Wij willen niet afhankelijk zijn. En als dat menselijke, dat zondige, op de voorgrond blijft, dan is het erg moeilijk, zo niet onmogelijk, om dat Bijbelse, dat Goddelijke antwoord te verstaan.
En tegelijk is het een gemakkelijk antwoord. Gemakkelijk om te horen en aan te nemen. Want we hoeven het alleen maar te geloven. We hoeven alleen maar onszelf klein te maken en alles te verwachten van de Here. Dan is het antwoord dat voor Paulus genoeg was ook het antwoord dat voor ons genoeg is.
Ja, dat vraagt geloof. Alleen voor wie gelooft is er echte troost, echt uitzicht, een echt antwoord.
Vandaag horen en lezen we over zoveel pogingen tot troost en antwoord die niet rusten op waar geloof. Dat is de echte nood van onze wereld. Dat is de nood van Romeinen 8:22:

    ” Want wij weten, dat tot nu toe de ganse schepping in al haar delen zucht en in barensnood is.”

Het antwoord

Rampen. Zinloos geweld. Burgeroorlog. Ziekte. Dood. Verdriet. Zorgen. Wanhoop. Radeloosheid. Wat moeten we er mee?
Onze genadige God geeft het antwoord: `Mijn genade is u genoeg`.
Daar ligt onze kracht en troost. Dat is onze rijkdom. Dat is wat zij die niet geloven missen. Hun armoede. In dat gemis, dat zo vaak zichtbaar wordt rondom ons, ligt ook het verschrikkelijke. Want wie Gods genade mist, mist álles!
Laten we ons gebed voor de wereld niet vergeten en voortdurend blijven bidden of nog velen tot geloof mogen komen en mogen gaan delen in de rijkdom van Gods genade.